Dlaczego ulegamy manipulacji?



Jesteśmy zalewani natłokiem różnych informacji. W większości wypadków nie analizujemy tych informacji pod kątem tego, czy nie jest to chęć zmanipulowania nas w jakiś sposób. Wchodzimy do sklepów, gdzie reklamy towarów aż biją w oczy, oglądamy reklamy czy wiadomości w TV. A przecież to zaledwie niewielka część. Z różnymi formami manipulacji spotykamy się w ciągu jednego tylko dnia wiele razy. Należy albo pogodzić się z tym, że w każdej chwili możemy być zmanipulowani, wpuszczeni w kanał, albo dowiedzieć się jak najwięcej na temat manipulacji. Choćby po to, by rozumieć, dlaczego tak się dzieje, i nauczyć się bronić. Ta obrona jest konieczna, bez niej bo wiem zarzucimy się mnóstwem niepotrzebnych nam, a wciśniętych przez manipulatorów „cudownych urządzeń”. Bez umiejętności obrony możemy dać się „wpuścić w kanał” w każdym momencie życia, nie zdając sobie z tego sprawy. Czasem na przeciwdziałanie może być już za późno. Zmanipulowani – możemy podjąć ważne decyzje, które nie będą dla nas korzystne, a mścić się na nas będą przez długi czas.

Lepiej więc nauczyć się przeciwdziałać, zanim popadniemy w tarapaty…

Powodów, dla których ulegamy manipulacji, albo – mówiąc obrazowo – dajemy się wpuszczać w kanał, jest wiele. Wymienienie wszystkich powodów, dla których ktoś kiedyś dał się oszukać, zajęłoby nam masę czasu, a i tak nie wymienilibyśmy wszystkich. Istotny i chyba główny powód to fakt, że ludzie są z natury leniwi i upraszczają sobie wiele spraw. Tak, leniwi, dobrze przeczytałeś. To bowiem z naszego lenistwa umysłowego i wygodnictwa wynika to, że upraszczamy nasz sposób myślenia, generalizujemy. Zachowujemy się tak, jakbyśmy zdążając gdzieś, skracali sobie drogę, „idąc na skróty”.

Przecież znasz to doskonale: widzisz kogoś, kto ma rude włosy, i od razu myślisz „wszyscy rudzi są wredni”. Zobacz, jak to działa, Tobie osobiście żaden rudy nie zaszkodził. Może nawet nie znasz osobiście żadnej rudej osoby. Tymczasem ktoś kiedyś, nawet nie wiadomo, jak dawno, tak powiedział, a opinia żyje do dziś. Temu komuś ktoś rudy czy o kasztanowych włosach zalazł za skórę, zaszkodził, a opinia mści się na wszystkich rudych. Widzisz na ulicy kogoś rude-go, to pierwszą Twoją myślą pewnie będzie, że jest to wredny facet. Spotykasz śliczną rudą dziewczynę – podobałaby Ci się bardziej, gdy-by nie była ruda. Znowu myślisz „rudzi są wredni”. W drugą stronę to również działa:

„Mam rude włosy, rudzi są wredni, a więc ja też jestem wredny/wredna”. Tego typu obiegowe opinie pokutują w naszym społeczeństwie od wielu lat. Geneza powstania takich opinii jest prosta: kiedyś, może nawet bardzo dawno temu, ktoś rudy zrobił np. blondynowi jakieś świństwo i ten, którego to świństwo dotknęło, stwierdził, że rudzi są wredni. Mógł mieć rację w odniesieniu do tej konkretnej osoby, natomiast jeśli chodzi o całą resztę rudych, to nie-koniecznie musi to być prawda, z tym się chyba zgadzasz?

Przecież tak naprawdę rudzi nie są wcale bardziej wredni niż blondyni czy łysi.

À propos łysych i generalizowania: widząc kogoś łysego, a do tego jeszcze ubranego w dres lub inny ubiór sportowy, z miejsca nabieramy podejrzeń. Od razu nasuwa nam się na myśl określenie „dresiarz”. Tymczasem to może być ktoś, kto z dresiarzami nie ma nic wspólnego.

Stereotypy w myśleniu powodują to, że ludzie generalizują, przy-pisując cechy jednej osoby wszystkim innym podobnym, wykonującym ten sam zawód, pochodzącym z tego samego miasta itd. Znasz to przecież – „wszyscy Szkoci są skąpi”, więc po świecie krąży mnóstwo kawałów o skąpych Szkotach. Taka też jest o nich opinia. Gdyby zapytano Cię, co kojarzy Ci się ze Szkotem, gwarantuję, że pierwszą sprawą, o jakiej byś pomyślał, byłoby właśnie jego skąpstwo. Przypomniałyby Ci się kawały i anegdoty.

A tak naprawdę możesz nie znać osobiście żadnego Szkota. Innym przykładem stereotypowego myślenia może być ocena, jaką automatycznie ludzie wystawiają drugiej osobie – ktoś jest bogaty, więc pewnie kradnie, bo skąd by na to wszystko miał? Tymczasem ten ktoś może nie być bogaty, tylko po prostu stwarzać takie pozory. Również będąc bogatym, wcale nie musi kraść. Może po prostu zwyczajnie dobrze zarabiać.

Większość ludzi ulegając stereotypowemu myśleniu, nie będzie się zastanawiać, tylko niejako z marszu dokona oceny. Inny jest biedny, więc pewnie pije, bo co innego robi z pieniędzmi? Znów stereotypowe myślenie daje znać o sobie. Ktoś jest niechlujnie ubrany, ktoś inny zbyt wyzywająco itd.

Generalizujemy więc, bo np. znaliśmy X, który też był niechlujny. A więc wszyscy niechlujni są jak X. Zaś Y z kolei ubierał się wyzywająco, więc wszyscy ubrani tak jak Y są tacy sami jak on.

Takich schematycznych reakcji jest zresztą znacznie więcej, wszyscy znamy je z własnego doświadczenia. Dlaczego tak się dzieje?

Najkrócej można to wytłumaczyć tym, że z czystego lenistwa umysłowego ulegamy stereotypom i schematom myślowym, przez co nasze zachowania stają się automatyczne. Działamy według wcześniej wyuczonego schematu zachowań, nie zastanawiając się nad celowością działania. Po prostu jest jakiś bodziec i w odpowiedzi następuje wyuczona reakcja. Przypomnij sobie doświadczenia Pawłowa z psem, u którego wykształcił się odruch warunkowy.

Mimo iż człowiek jest bardziej skomplikowany od zwierzęcia, nasze automatyczne reakcje to właśnie takie wyuczone odruchy warunkowe. Czysta fizjologia.

W psychologii takie uproszczenia w sposobie myślenia określa się heurystykami sądzenia.

Wniosek nasuwa się oczywisty: Wystarczy wzbudzić więc w kimś automatyzm, by móc nim manipulować bez większych problemów.

techniki manipulacjiArtykuł pochodzi z książki: TECHNIKI MANIPULACJI W PRAKTYCE autor: Sergiusz Kizińczuk

Poznaj techniki manipulacji i już nigdy więcej nie daj się “wpuścić w kanał”! Autor zdradza sekrety, które mogą pomóc Ci w obronie przed manipulacją.

Jak wiesz, słowa mają ogromną moc. Trzeba tylko umieć ją wykorzystać. Możesz się tego nauczyć. Pomoże Ci w tym publikacja pt. “Techniki manipulacji” Przeczytanie tej książki spowoduje, że nauczysz się manipulować innymi w sposób niedostrzegalny dla otoczenia.

dodajdo.com

Wyslij komentarz

Twoj adres email never nie bedzie nigdzie publikowany, podajesz go tylko dla ewentualnego kontaktu administratora z Toba.

Pola wymagane sa oznaczone gwiazdka: *
*
*